1
دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه اصفهان، ایران
2
استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران
چکیده
این مقاله امکان صورتبندی یک چارچوب نظری نظاممند در حوزه اخلاق اسلامی با عنوان «اخلاق امامیه» را بررسی میکند. این پژوهش ضمن اذعان به وجود چهار حوزه اصلی و متعارف در اخلاق (فردی، اجتماعی، الهی و زیستمحیطی) با اتخاذ رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر آموزههای خاص شیعه امامیه این فرضیه محوری را به آزمون میگذارد که اصل بنیادین امامت، ظرفیت ایجاد یک نظام اخلاقی متمایز را داراست. اخلاق امامیه به مثابه یک حوزه اخلاقی نوظهور، الزامات، تعهدات و حقوق متقابل بین امام معصومb و امت در چارچوب منظومه فکری شیعه را بررسی و تحلیل میکند. این جستار ضمن واکاوی متون و نصوص معتبر شیعی، به دنبال استخراج و نظاممندسازی این الزامات اخلاقی بر اساس مؤلفههای هستی شناختی، معرفتشناختی و انسانشناختی مذهب امامیه است. هدف غایی این مقاله ارائه یک مدل نظری قابل دفاع برای اخلاق امامیه بهعنوان یک افزوده ارزشمند به گستره اخلاق اسلامی و بسترسازی برای تحقیقات آتی در این زمینه است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که آیا میتوان با تکیه بر آموزههای امامت، یک دستگاه اخلاقی منسجم و مستقل را صورتبندی کرد که واجد تمایز و اصالت باشد؟
