استادیار دانشگاه معارف قرآن و‌عترت (ع)، اصفهان، ایران.
چکیده
زیست مبتنی بر مکارم اخلاق، انسان را از رعایت صرف حقوق دیگران فراتر برده و او را به تخلّق به فضیلت «دیگرگزینی» فرا می‌خواند. با وجود حضور مفاهیمی همچون ایثار، احسان، انفاق و ترجیح دیگران بر خویشتن در منابع اسلامی، مفهوم «دیگرگزینی» کمتر به‌عنوان یک مفهوم تحلیلی مستقل در مطالعات قرآنی و عرفانی صورت‌بندی شده است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به تحلیل مفهوم دیگرگزینی در قرآن و عرفان اسلامی و تبیین کاربست‌های آن در شکل‌گیری جامعه اخلاقی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دیگرگزینی، مفهومی فراگیر است که از منظومه‌ای از فضایل اخلاقی همچون ایثار، احسان، انفاق و مواسات انتزاع می‌شود و در قرآن کریم با تأکید بر ترجیح دیگران، شفقت، همدلی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، و در عرفان اسلامی با آموزه‌هایی همچون فتوت، تفانی، فنا در محبوب و خدمت بی‌منت به خلق، تبیین و تعمیق یافته است. در این نگرش، تهذیب نفس و تعالی معنوی از مسئولیت اجتماعی و اهتمام به خیر دیگران جدایی‌ناپذیر است و دیگرگزینی، افزون بر نقش تربیتی، زمینه‌ساز تقویت همبستگی اجتماعی، گسترش تعاون، تحکیم اعتماد اجتماعی و شکل‌گیری جامعه‌ای اخلاقی مبتنی بر عدالت، محبت و مسئولیت‌پذیری است. ازاین‌رو، بازخوانی الگوی «رنج خود و راحت یاران» در پرتو قرآن و عرفان اسلامی می‌تواند الگویی کارآمد برای بازسازی اخلاق فردی و تقویت بنیان‌های جامعه اخلاقی در جهان معاصر ارائه دهد.
حنائی‌نژاد، حمید و عابدی، علی. (1405). رنج خود و راحت یاران؛ تحلیل مفهوم «دیگرگزینی» در قرآن و عرفان اسلامی و کاربست‌های آن در شکل‌گیری جامعه اخلاقی. (e741582). اخلاق و جامعه، ()، e741582
MLA
حنائی‌نژاد، حمید, و عابدی، علی. "رنج خود و راحت یاران؛ تحلیل مفهوم «دیگرگزینی» در قرآن و عرفان اسلامی و کاربست‌های آن در شکل‌گیری جامعه اخلاقی" .e741582 , اخلاق و جامعه, , 1405, e741582.
HARVARD
حنائی‌نژاد حمید, عابدی علی. (1405). 'رنج خود و راحت یاران؛ تحلیل مفهوم «دیگرگزینی» در قرآن و عرفان اسلامی و کاربست‌های آن در شکل‌گیری جامعه اخلاقی', اخلاق و جامعه, (), e741582.
CHICAGO
حمید حنائی‌نژاد و علی عابدی, "رنج خود و راحت یاران؛ تحلیل مفهوم «دیگرگزینی» در قرآن و عرفان اسلامی و کاربست‌های آن در شکل‌گیری جامعه اخلاقی," اخلاق و جامعه, (1405): e741582,
VANCOUVER
حنائی‌نژاد حمید, عابدی علی. رنج خود و راحت یاران؛ تحلیل مفهوم «دیگرگزینی» در قرآن و عرفان اسلامی و کاربست‌های آن در شکل‌گیری جامعه اخلاقی. اخلاق و جامعه. 1405;():e741582.
