1
استادیار گروه اخلاق، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی، زابل ایران
2
مربی گروه اخلاق، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی، زابل، ایران.
3
استاد یار گروه معارف، دانشگاه معارف، قم، ایران
چکیده
اخلاق حرفهای در آموزش عالی مجموعهای از اصول و تعهدات علمی، آموزشی، ارتباطی و سازمانی است که رعایت آن برای حفظ کیفیت آموزش، اعتماد دانشگاهی و حقوق دانشجویان ضرورت دارد. در کنار این مسئولیتهای مشترک، ماهیت و محتوای برخی حوزههای آموزشی میتواند انتظارات اخلاقی خاصی را برای استادان آن حوزه ایجاد کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نسبت میان مسئولیتهای مشترک استادان دانشگاه و مسئولیتهای متمایز استادان معارف اسلامی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی ـ تحلیلی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی و اسنادی است. در فرایند تحلیل، ابتدا مؤلفههای مشترک اخلاق حرفهای استادان شناسایی و سپس، با توجه به ماهیت محتوایی و تربیتی دروس معارف اسلامی، مؤلفههای نقشمحور استخراج و در چهار محور صورتبندی شد: هماهنگی مسئولانه گفتار و رفتار، پاسخگویی علمی و گفتوگویی به پرسشها و شبهات، ایفای نقش الگویی در تعامل تربیتی با رعایت مرزهای حرفهای، امانتداری محتوایی در تبیین معارف دینی و فرهنگی. تحلیل منابع نشان میدهد که مسئولیتهای متمایز استادان معارف اسلامی به معنای جایگزین شدن یا کاهش مسئولیتهای عمومی اخلاق حرفهای نیست، بلکه بیانگر برجسته شدن مجموعهای از مسئولیتهای نقشمحور در کنار الزامات عمومی حرفه دانشگاهی است. یافتههای حاضر ماهیتی مفهومی و اسنادی دارند و سنجش میزان تحقق این مسئولیتها در رفتار واقعی استادان نیازمند پژوهشهای میدانی مستقل است.