خودتعیین‌گری از ارزشهای بنیادین اخلاق مددکاری اجتماعی است و در ادبیات حرفهای با کرامت مددجو، حق مشارکت در تصمیمگیری، رضایت آگاهانه و محدودسازی سلطه حرفهای پیوند دارد. با این حال، مددکاری اجتماعی در موقعیتهایی رخ میدهد که تصمیم مددجو همواره آزاد، آگاهانه و بیفشار نیست؛ بیماری سخت، خشونت خانگی، اعتیاد، ترس، وابستگی اقتصادی، فشار خانواده و خطر آسیب به خود یا دیگران میتواند خودتعیینگری را با ارزشهایی مانند حفظ جان، صدق، امانت، رحمت، عدالت و امنیت در تزاحم قرار دهد. مقاله حاضر با روش تحلیلی انتقادی و با تکیه بر روششناسی ارزشگرایانه در اخلاق کاربردی اسلامی، خودتعیینگری را نه به عنوان اصلی منفرد و مطلق، بلکه به مثابه ارزشی بنیادین در شبکهای از ارزشها و فضایل بازخوانی میکند. مدعای مقاله آن است که مداخله پدرمآبانه فقط در شرایط استثنایی، مانند خطر جدی قریب الوقوع و قابل پیشبینی، فقدان یا اختلال جدی ظرفیت تصمیمگیری، یا تهدید مستقیم حقوق و امنیت دیگران قابل دفاع است و حتی در این موارد نیز باید حداقلی، موقت، قانونی، مستند، پاسخگو و همراه با بازگرداندن تدریجی اختیار مددجو باشد. نوآوری مقاله در ارائه الگویی ارزشمحور است که از واقعشناسی آغاز میکند، ارزشها و فضایل را میسنجد، قواعد عملی را استخراج میکند، تزاحمها را ارزیابی میکند و سپس به تصمیم حرفهای قابل بازبینی میرسد. این الگو در تحلیل دو پرونده کاربردی درباره کتمان تشخیص سرطان و مداخله در خشونت خانگی و اعتیاد به کار گرفته میشود.