اخلاق و جامعه

اخلاق و جامعه

تحلیل اخلاقی مواجهه با اطلاعات دینی تولیدشده توسط سامانه‌های هوش مصنوعی مولدِ گفت‌وگومحور بر پایه قرآن و حدیث

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه زبان‌های خارجی و مطالعات بین فرهنگی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران.
چکیده
گسترش سامانه‌های هوش مصنوعی مولد در پاسخ‌گویی به پرسش‌های دینی، مسئلۀ ارزیابی اخلاقی اطلاعات تولیدشده توسط این سامانه‌ها را به یکی از مسائل نوپدید اخلاق کاربردی تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین اصول اخلاقی مواجهۀ کاربران با این اطلاعات، با روش توصیفی‌تحلیلی انجام شد. داده‌های پژوهش از آیات قرآن کریم، احادیث اسلامی و مطالعات معاصر اخلاق هوش مصنوعی گردآوری و با تحلیل مفهومی و دلالی بررسی شد. یافته‌ها نشان داد که در مواجهه با اطلاعات دینی تولیدشده توسط سامانه‌های هوش مصنوعی مولد، چهار اصل اخلاقی قابل استخراج است: اعتبارسنجی اطلاعات، مسئولیت معرفتی، حفظ عاملیت معرفتی همراه با اتکای سنجیده، و رجوع به مرجع معتبر در مسائل تخصصی. همچنین در نتایج پژوهش بر ضرورت تقویت رویکرد نقادانۀ کاربران در بهره‌گیری از این فناوری و توجه به معیارهای دینی در ارزیابی پاسخ‌ها تأکید شده است. بر این اساس، هوش مصنوعی مولد از منظر قرآن و حدیث مرجع مستقل دینی نیست، بلکه ابزاری کمکی است که اعتبار بهره‌گیری از آن به ارزیابی نقادانۀ کاربر و‌مراجعه به منابع معتبر وابسته است.
کلیدواژه‌ها

دوره 1، شماره 2
تابستان 1405
صفحه 85-111

  • تاریخ دریافت 23 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 11 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 12 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405